Tarot, który dziś często przedstawia się jako system duchowy lub ezoteryczny, w rzeczywistości powstał jako zwykłe karty do gry. Najpierw istniała talia złożona z czterech kolorów oraz figur, w tym rycerza, który z czasem zniknął w kartach francuskich, ale został zachowany w tarocie. Dopiero później do tej talii dołożono karty atutowe, czyli tzw. Wielkie Arkana.
Te dodatkowe karty nie tworzyły początkowo żadnego systemu filozoficznego. Były zestawem alegorii znanych w kulturze XV wieku: Śmierć, Sąd, Cesarz, Papież czy Koło Fortuny i służyły jako karty atutowe czyli silniejsze w grze.
Dopiero znacznie później zaczęto doszukiwać się w nich głębszego znaczenia i łączyć je z innymi systemami, przede wszystkim z Kabałą.
Aby zrozumieć, jak do tego doszło, trzeba najpierw wyjaśnić, czym jest Drzewo Życia.
Drzewo Życia to schemat używany w Kabale, składający się z dziesięciu punktów zwanych sefirotami oraz połączeń między nimi, nazywanych ścieżkami.
Sefiroty nie są miejscami, lecz poziomami lub aspektami boskości od najbardziej abstrakcyjnego źródła aż po świat materialny. Najwyższy punkt, Keter, oznacza początek, natomiast najniższy, Malkuth, oznacza rzeczywistość, w której żyjemy. Pomiędzy sefirotami biegną ścieżki. Ezoterycy zauważyli że liczba ścieżek wynosi 22, tyle ile jest liter w alfabecie hebrajskim a także tyle samo, ile jest Wielkich Arkanów tarota.
W XIX wieku, w środowiskach ezoterycznych, Wielkie Arkana powiązano również z astrologią. Podział ten opiera się na trzech grupach: część kart odpowiada planetom, część znakom zodiaku, a trzy karty przypisano podstawowym żywiołom. Na to kabaliści wpadli już wcześniej ale nie usystematyzowali tych korespondencji tak jak ezoterycy. Ten podział nie jest przypadkowy. Wynika on z wcześniejszego schematu kabały, w którym 22 litery hebrajskie dzielą się na trzy grupy: trzy litery „matki”, siedem „podwójnych” i dwanaście „prostych”, odpowiadające odpowiednio żywiołom, planetom i znakom zodiaku.
W Kabale z żywiołami powiązano trzy litery: Szin jako ogień, Mem jako wodę oraz Alef jako powietrze. Ezoterycy przypisali im odpowiednie karty tarota: Głupcowi powietrze, Wisielcowi wodę oraz Sądowi ogień. Ziemia nie występuje tu jako żywioł pierwotny, lecz jako rezultat, co symbolicznie odpowiada karcie Świat. Głupiec oznacza początek, brak formy i ruch, dlatego został powiązany z powietrzem. Wisielec jest bierny i poddaje się, co skojarzono z wodą, która przyjmuje kształt naczynia. Sąd natomiast symbolizuje moment przebudzenia i zwiększenia poziomu energii, dlatego przypisano go do ognia.
Jak widzimy Kabała w tym ujęciu odsuwa się już od Kabały Żydowskiej i idzie w zupełnie innym kierunku.
Jeżeli przyjrzymy się alfabetowi hebrajskiemu, zauważymy że kolejność Wielkich Arkanów została dopasowana do kolejności liter. A co z tego dalej wynika napiszę w kolejnym odcinku.
Kabała hermetyczna i tradycja ezoteryczna:
- Dion Fortune, Mistyczna Kabała, Wydawnictwo KOS, Warszawa 2020
- Frater Barrabbas, Magiczna kabała, Wydawnictwo Illuminatio, Białystok 2024
- Ewgenij Kolesow, Wprowadzenie do magii, Wydawnictwo Ars Scripti 2
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz